Thứ Bảy, 24 tháng 10, 2026

NHÀ HÁT... “BANH XÁC”

                                                                        Truyện vui



                                             

                   PHẦN 1 

Huyện Đường những năm đầu thế kỉ 21... à không, thế kỉ nào chẳng rõ, vì ở đây Quan Huyện Biện mặc áo gấm, đầu đội mũ cánh chuồn nhưng tay lại lướt iPad đời mới. Khổ nỗi ngài mù chữ Ăng-lê, cứ chạm tay vào màn hình làm cái ứng dụng Siri tự động phát tiếng robot eo éo: “Tôi không hiểu bạn đang nói gì...”.

Quan Huyện bực tức đập tay xuống bàn, dõng dạc bảo hai thầy đề lại:

– Các tiền bối xưa có câu: “Ăn một miếng ngon, trả hai “hột còn”. Bản quan vừa lên nhậm chức, quyết tâm phải làm cho cái huyện này “phát triển mang tính... sòn sòn” luôn. Ta thấy dân chúng cứ suốt ngày lướt Tóp Tóp xem Tây nhảy nhót hát hỏng là rất “vô văn hóa giáo dục” rồi. Ta quyết định xây một cái... Nhà hát Sâm Cầm kết hợp rạp chiếu phim 4D ngay giữa đồng chiêm trũng huyện này!

Thầy Đờ - với ngưỡng nghe tai phải 45 dB, tai trái lên tới 60 dB, bình thường nghe câu được câu chăng - nhưng vừa thoáng thấy quan nhắc đến hai chữ “sòn sòn”, liền vuốt ngực vỗ đùi đánh đét:

– Quan lớn anh minh! Bệnh sòn sòn... à không, nhạc thính phòng đúng là đỉnh cao của thính giác! Tôi tuy tai có hơi... “lùng bùng” do ảnh hưởng của sóng 5G, nhưng ngày nào chả nghe nhạc giao hưởng không lời. Xây nhà hát là chuẩn “đét-ti-ni” rồi. Phải cho cái bọn thợ kèn đám ma biết thế nào là giao hưởng Bét-thô-vên với Trà Đá Vỉa Hè (Trai-cốp-sơ-ki)!

Quan Huyện Biện gật gù, vuốt cằm đắc ý:

– Phải đó! Thầy Đờ quả là có “nhãn quan âm nhạc”. Tiền nhân đã dạy: “Gần mực thì đen, gần đèn thì... cháy to”. Thầy có hai lỗ tai tinh tường như thế, ta giao cho thầy làm Tổng đạo diễn âm thanh, dùng công nghệ AI... chạy bằng cơm để điều khiển dàn nhạc!

Thầy Mờ – anh thầy kí khiếm thị dở, đeo cặp kính râm đen kịt để che đôi mắt viền vải tây nặng – đứng cạnh bên không chịu kém cạnh, liền chen vào:

– Bẩm quan lớn, xây nhà hát xong thì phải có kịch bản tầm cỡ “Hô-li-út”. Thần tuy mắt mũi có hơi... “nhìn xa trông rộng”, nhưng tinh thần kiếm hiệp thì ngút trời. Thần xin hiến kế chiếu phim kiếm hiệp Kim Dung bản Remake, phối hợp diễn viên thật tương tác với màn hình LED 500 inch! Thần đã “xem” bộ phim này không dưới chục lần qua... trực giác mười đầu ngón tay!

Vừa lúc đó, Cụ Đồ Tháp - người duy nhất học rộng tài cao, áo vải quần thâm bước vào huyện đường để nộp thuế đất. Nghe ba thầy trò bàn bạc, Cụ Đồ không nhịn được cười, hắng giọng bảo:
– Bẩm quan lớn, tôi nghe người ta bảo: “Điếc hay hóng, ngọng hay nói, dốt hay chơi chữ”. Nay quan lớn định bắt anh điếc nghe giao hưởng Tây, anh mù xem phim chưởng Tàu, lại xây nhà hát trên cánh đồng nước... Có khác nào “Đàn gảy tai trâu, ngắm hoa trong mù sương”, có tiền mất tật mang không ạ?

Quan Huyện Biện nghe thế, mặt đỏ tía tai, đập bàn quát:
– Tiên sư cái lão nhà nho lỗi thời này! Nhà ngươi thì biết cái gì về “xu thế hội nhập” của người ta? Sách có câu: “Đồng thanh tương ứng, đồng chí... tương cà”. Ta với hai thầy đề đây là tư duy đột phá. Thầy Mờ đâu, lập tức lấy máy quét vân tay cho lão Đồ Tháp kí cam kết từ nay không được “phản giường” văn hóa nữa!

*********

Ngày khánh thành Nhà hát Sâm Cầm huyện, một công trình mọc lên trông dị hợm chưa từng thấy: bốn bức tường xây gạch thô, mái lợp tôn đen chen ngói đỏ. Bên trong treo chiếc màn hình LED cũ mua thanh lí ở quán karaoke, sân khấu thì thắp đèn neon nhấp nháy xanh đỏ – mà chủ yếu là đỏ, đếch thèm xanh.

Quan Huyện Biện xúng xính áo thụng phối với quần jean, bước lên bục dõng dạc phát biểu khai mạc vào cái micrô lúc rè rè, khi khẹc khẹc liên hồi như tiến ngạt mũi:

– Hỡi toàn thể đồng bào “nhân dân tệ, đô la xanh”! Hôm nay, dưới sự “lãnh đạo” của bản quan, chúng ta vinh dự khai trương nhà hát. Đây là một công trình mang tầm “thế giới”... của huyện nhà! Ta hi vọng dự án này sẽ giúp huyện ta thêm... “tiền tấn tiền tạ...”, để lưu danh muôn thuở!

Cụ Đồ Tháp đứng dưới bóng cây đa, lắc đầu cười khẩy:
– Đúng là “Quan chỉ một đường, dân đi một ngả”. Khai trương nhà hát mà quan chúc “tiền tấn tiền tạ” (chia nhau mang về nhà) thì cái nhà hát này thọ không quá ba nốt nhạc!

Vở kịch kiếm hiệp thính phòng 4D chính thức bắt đầu. Thầy Đờ “điếc” làm nhạc trưởng, tay cầm cái điếu cày chỉ huy dàn nhạc gồm: một anh bảo vệ gõ trống trường, một anh thổi kèn đám ma, và một bộ loa thùng kéo tậu lại của đám hát rong vừa giải nghệ đang bật nhạc sàn cực mạnh. Vì điếc, thầy Đờ không nghe thấy tiếng loa kéo đang nã bài “Cắt đôi nỗi sầu”. Gã cứ vung điếu cày nhiệt tình, ra hiệu cho đội trống nện cật lực vào những quãng lặng cần... yên lặng. Tiếng nhạc, tiếng kèn, tiếng trống đập chan chát, dội thẳng lên làm mái tôn rung lên bần bật.

Trên sân khấu, bộ phim chưởng Tiếu Ngạo Giang Hồ chiếu trên màn hình LED bắt đầu. Theo kịch bản của thầy Mờ, diễn viên thật phải cầm kiếm gỗ múa với nhau khớp với nhân vật trên màn hình. Nhưng vì mù dở, thầy Mờ đứng dưới sân khấu gào thét chỉ đạo lộn xộn:

– Lệnh Hồ Xung! Sang trái! Chém! Chém mạnh vào! Đối phương đang ở hướng 12 giờ!

Anh diễn viên nghe theo, quay sang trái đâm thẳng một nhát kiếm gỗ vào... cái loa kéo. Tiếng loa rú lên một hồi dài “Xoẹt... rẹt... bùm!” rồi bốc khói khét lẹt.

Cụ Đồ Tháp đứng dưới thét to:
– Hay cho chiêu Độc Cô Cửu Kiếm! Đâm một phát chết luôn cả... hệ thống âm thanh của nhà quan rồi!

Cùng lúc đó, đoạn cao trào phát trên màn hình LED là cảnh Đông Phương Bất Bại dùng kim châm bắn ra tứ phía. Để tạo hiệu ứng “phim 4D chân thực”, thầy kí Mờ đã bố trí sẵn một đội quân mang súng nước và máy phun khói đứng sau cánh gà. Thầy Mờ ra lệnh:
– Bắn hiệu ứng! Cho khán giả trải nghiệm cảm giác trúng kim độc gia truyền ngay!

Đội kĩ thuật viên, liền lôi máy phun khói áp lực cao và vòi rồng phun nước công suất lớn xịt thẳng vào sân khấu và các hàng ghế khán giả. Nước phun xối xả, khói bay mù mịt không thấy một lối ra. Diễn viên chèo được thuê đóng vai Lệnh Hồ Xung bị nước xịt trúng mặt, sặc sụa cố rặn ra giọng Tây:

– Ôi... Đô-rê-mi... Sặc... cứu tôi với... ướt hết cả bí kíp Độc Cô Cửu Kiếm rồi... á hự...

Thầy Đờ điếc thấy khói bụi bay mù mịt, khán giả hò hét chạy hỗn loạn, tưởng họ đang cổ vũ cuồng nhiệt theo giàn nhạc của mình, liền càng ra sức vung điếu cày, bắt anh đánh trống nện mạnh hơn nữa. Tiếng loa hỏng, tiếng trống dồn dập, cộng với áp lực từ vòi phun nước khiến bức tường gạch mới xây chưa kịp khô vữa của nhà hát bắt đầu nứt toác.

RẮC... RẦM!!!

Cả mảng tường đổ sập, kéo theo mái tôn đổ ụp xuống, đè nát cái màn hình LED đắt tiền. Nhà hát Sâm Cầm 4D sập tiệm ngay trong nốt nhạc đầu tiên. Diễn viên, nhạc công, khán giả ôm đầu, ướt như chuột lột, dẫm đạp lên nhau chạy ra bờ ruộng lúa.

Khói bụi và hơi nước tan dần, Quan Huyện Biện từ trong đống gạch vụn bò ra, mặt mũi đầy nhọ nồi, áo gấm rách bươm, một bên chân đi guốc mộc, một bên đi giày Like Auth vừa vớ đại trong đống đổ nát xỏ vào chân. Ngài vuốt chòm râu dê dính đầy bùn, cố chỉnh lại cái mũ cánh chuồn đã gãy một bên cánh, hằng giọng bảo hai thư lại:

– Đúng là... “Dục tốc tất đạt, dục chậm tất thành”! Vở kịch rất thành công, cấu trúc hạ tầng rất... “kiên cố”, chỉ tại cái... long mạch của huyện này nó không hợp với nhạc Tây mà thôi! Thầy Mờ đâu, mở iPad ra ghi vào sổ biên niên sử truyền thống Huyện cho ta!

Thầy Mờ quờ quạng tay, vớ ngay được chiếc iPad đã bị nước phun chập IC nguồn, chết lịm. Gã dí ngón tay chấm vào vũng bùn dưới đất rồi quẹt lia lịa lên màn hình đen thui, miệng lẩm bẩm đầy vẻ nghiêm trọng:

– Bẩm quan lớn, thần đã ghi lịch sử bằng công nghệ số: “Hôm nay, huyện ta đã diễn ra một sự kiện văn hóa mang tầm vóc... banh xác, làm nhân dân vô cùng... thích thú!”.

Từ đằng xa, cụ Đồ Tháp lững thững đi tới, tay cầm cái quạt mo  phe phẩy. Vuốt râu nhìn cái “sự kiện văn hóa” đã thành đống đổ nát, cụ cười ha hả vang cả cánh đồng:

– “Quan dốt nói chữ, đầy tớ điếc tai / Xây nhà hát sụp, diễn kịch củ mài / Tiền dân đổ xuống vũng bùn ai tai / Để lại tiếng cười nhăng nhố vang tận thiên thai!” Ôi dào, đúng là quan mơ dắt lối đầy tớ điếc, đòi đú kiểu tân thời trên cái nền suy nghĩ “cò, diệc, nông!”

Đám đông dân chúng lóp ngóp bò lên bờ ruộng, vừa ra sức vắt nước trên vạt áo, vừa đồng thanh hô to:

– Quan lớn anh minh! Nhà hát sập rất đúng quy trình, kinh điển không khác gì vụ nhà hát Hà Đông năm 1980!

 

                       PHẦN 2

Chuyển đổi số... “Cắt cáp”

Sau vụ nhà hát Sâm Cầm bị vòi rồng 4D đánh cho sập tiệm, Quan Huyện Biện vẫn không hề nản chí. Ngài nghiệm ra rằng gạch đá vôi vữa tanh bành hôm trước là chỉ tại cái... “long mạch của huyện này nó không hợp với nhạc Tây mà thôi”. Muốn lưu danh muôn thuở thì phải chơi hệ “vô hình”, nghĩa là chuyển dịch toàn bộ huyện lên... “vũ trụ ảo” (Metaverse)!

Một buổi sáng tại Huyện Đường, Quan Huyện Biện tay cầm cái li nhựa Starbucks trong suốt đầy đá, bên trong đựng thứ nước màu nâu đậm sủi tăm (chẳng khác gì là nước vối), dõng dạc đập bàn bảo hai thầy đề lại:

– Tiền bối xưa có câu: “Thua keo này, ta bày keo... dính”. Bản quan quyết định biến huyện ta thành “Huyện thông minh” đầu tiên, thực hiện chiến dịch Chuyển đổi số và AI hóa toàn diện. Từ nay, mọi thủ tục hành chính, thuế má, cho đến việc dắt trâu ra đồng đều phải được... “số hóa” và xử lí bằng trí tuệ nhân tạo! Thầy Đờ - với cái tai phải 45 dB, tai trái 60 dB, bình thường nghe câu được câu chăng - nghe thấy hai chữ “AI”, liền vuốt ngực vỗ đùi đánh đét:

– Quan lớn anh minh! Thời buổi này làm gì cũng phải hỏi xem... “Ai” làm, “Ai” chịu trách nhiệm! Tôi tuy tai có hơi lùng bùng do ảnh hưởng của sóng 5G, nhưng nghe nói cái con AI này nó thông minh lắm, biết tự động làm thơ nịnh sếp, biết cõng sếp lội qua vũng nước mưa để vào quán nhậu. Tôi xin xung phong làm Trưởng ban “Cáp quang Internet chạy bằng cơm”, kéo dây mạng đến tận chuồng trâu cho bà con livestream phát trực tiếp đến các ruộng gặt lúa ạ! Quan Huyện gật gù, đắc ý:

– Thầy Đờ quả là có tư duy “đi trước đón đầu”. Sách có câu: “Gần mực thì đen, gần mạng thì... sáng láng”. Ta giao cho thầy mua ngay 500 cái router Wi-Fi thanh lí của tiệm net chú em họ ta về lắp khắp bờ ruộng. Thầy Mờ – anh thầy kí mù dở đeo kính râm đen kịt – đứng cạnh bên liền chen vào, giọng đầy tinh thần cổ vũ phong trào:

– Bẩm quan lớn, đã có AI thì phải có “Nhận diện khuôn mặt” để quản lí dân chúng. Thần tuy mắt mũi có hơi nhìn xa trông rộng một chút, nhưng bằng trực giác mười đầu ngón tay, thần xin hiến kế: Lập app “Huyện Đường ID”. Dân muốn vào huyện xin giấy tờ thì không cần đi bộ đến, chỉ cần bật camera điện thoại lên quét cái “bản mặt” là xong. AI của thần sẽ tự động phân loại: mặt nào nhìn gian thì tăng thuế, mặt nào nhìn phúc hậu thì... tăng thuế gấp đôi vì chắc chắn họ có nhiều tiền! Vừa lúc đó, Cụ Đồ Tháp – người duy nhất học rộng tài cao, áo vải quần thâm bước vào huyện đường để nộp thuế đất và xin cái giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ruộng. Nghe ba thầy trò bàn bạc, Cụ Đồ hắng giọng bảo:

– Bẩm quan lớn, tôi đến để hoàn thành nghĩa vụ thuế đất năm nay ạ.

Thầy Mờ nghe thấy thế, vội vung cây sào có buộc cái webcam cũ, gào lên:

– Ấy ấy, lão Đồ dừng lại! Thời buổi số hóa rồi, không có chuyện nộp tiền mặt, cũng không dùng sổ sách giấy nữa. Lão móc cái Căn cước công dân gắn chip có tích hợp mã định danh ra đây để thần quét tài khoản đóng thuế luôn! Cụ Đồ Tháp lóng ngóng lôi từ trong túi áo ra cái CCCD. Thầy Mờ giật lấy, quờ quạng dí sát vào màn hình iPad, mồm lẩm bẩm:

– Hệ thống yêu cầu: Nhập mật khẩu cấp 1 để mở xem Căn cước... Rồi, tiếp tục nhập mật khẩu cấp 2 để liên kết tài khoản thuế... Ô kìa, nó lại đòi mật khẩu tài khoản ngân hàng số! Lão Đồ, mật khẩu của lão là gì? Cụ Đồ ngơ ngác:

– Mật khẩu là cái gì cơ? Tôi có biết chữ Ăng-lê đâu mà mật với khẩu? Thầy Mờ gãi đầu gãi tai, bấm bừa mấy cái rồi quát:

– Sai mật khẩu rồi! Hệ thống báo: Nhập sai quá ba lần, khóa tài khoản 24 giờ!

Bây giờ muốn mở khóa thì phải xác định sinh trắc học bằng cách... há mồm, nháy mắt trái ba cái, lắc đầu sang phải bốn cái để nhận diện khuôn mặt!

Cụ Đồ Tháp tức đến điên người, nhìn cái máy quét cứ nhấp nháy đèn đỏ như trêu ngươi, liền bảo:

 – Tôi nộp tiền thật cho nhà nước, các thầy lại bắt tôi làm trò khỉ, hết đòi mật khẩu này đến mật khẩu khác, rồi lại bắt há mồm trợn mắt với cái tàu lá chuối công nghệ này? Đến bọn trẻ ranh trong làng lướt Tóp Tóp cả ngày còn bấm lộn lên lộn xuống, huống chi cái thân già này cả đời chỉ quen cầm bút lông viết thư pháp đóng khung treo tường để ngắm? Các quan làm cái trò này thì có khác nào ép người già chúng tôi vào đường... “bó tay chấm com”, tiền mất tật mang không ạ?

Quan Huyện Biện nghe thế, mặt đỏ tía tai, đập bàn quát:

– Tiên sư cái lão nhà nho bảo thủ này! Nhà ngươi thì biết cái gì về “bảo mật đa lớp” với lại “chống tin tặc”? Không có mật khẩu thì làm sao chứng minh ngươi là... chính ngươi? Nhỡ có thằng Đồ Tháp giả đến nộp thuế hộ ngươi thì sao?

Sách có câu: “Đồng thanh tương ứng, đồng chí... tương cà”. Tư duy của ta là tư duy bảo mật treo của cải lên ngọn cây để chống, còn ngươi là tư duy mở toang cửa nhà cho trộm vào nhà?

Thầy Mờ đâu, lập tức dùng camera quét mặt lão Đồ Tháp, đưa vào danh sách “đen” vì tội không thuộc mật khẩu cho ta!

********

Một tháng sau, ngày hội “Chuyển đổi số toàn huyện” chính thức diễn ra ngay tại đình làng. Khắp nơi dây điện, dây cáp mạng LAN giăng chằng chịt từ ngọn cây đa sang cây đề dẫn xuống mái đình, trông như một mạng nhện khổng lồ trên phố cổ ở cố đô.

Quan Huyện Biện xúng xính áo gấm, chân đi dép tổ ong công nghệ có gắn chip định vị, bước lên bục dõng dạc phát biểu vào cái micrô bluetooth (Tàu) loại rẻ tiền cứ kêu “The bluetooth device is ready to pall...” (Thiết bị Bluetooth đã sẵn sàng để kết nối):

– Hỡi toàn thể cư dân mạng huyện nhà! Hôm nay, chúng ta chính thức khai tử thời kì giấy tờ thủ công lạc lõng. Từ nay, con AI có tên là “Trạng Số” do bản quan cài đặt sẽ thay ta xử lí kiện tụng. Ta hi vọng dự án này sẽ giúp huyện ta... “ngân sách lan man, hoang mang quần chúng”, lưu danh muôn thuở!

Cụ Đồ Tháp đứng dưới bóng cây đa, lắc đầu cười:
– Khai mạc công nghệ mà loa kêu như vịt đực, quan lại chúc “ngân sách lan man ” thì cái mạng này thọ không quá ba nốt nhạc!

Vụ án đầu tiên được mang ra thử nghiệm bằng AI. Anh Khoai - một nông dân nghèo - lên công đường khóc lóc kiện anh Đậu vì tội thả trâu ăn lúa nhà ông... trưởng thôn!

Thầy Mờ quờ quạng bật cái máy quét khuôn mặt (thực chất là một cái webcam cũ buộc vào đầu cây sào). Vì mù dở, Thầy Mờ chọc thẳng cây sào vào mũi anh Khoai khiến anh này hắt xì một cái rõ to, mặt mũi nhăn nhó biến dạng. Con AI “Trạng Số” quét trúng cái mặt nhăn nhó đó, lập tức phát ra giọng robot eo éo qua loa thùng kéo:

– “Phát hiện đối tượng có hành vi... méo mồm. Hệ thống phân tích: Đối tượng đang nói dối. Kết luận: Anh Khoai bị phạt 5 quan tiền vì tội... cái mặt nhìn không uy tín!”

Anh Khoai liền kêu trời:

– Úi dạ oan cho con quá đại quan ơi! Bác trưởng thôn nhà con là người bị hại, bất bình nên con đi kiện thay mà sao AI lại phạt con?

Quan Huyện Biện đập bàn quát:

– AI đã kết luận thì cấm có cãi! Máy móc nó không biết ăn hối lộ như người, nó là đỉnh cao của sự minh bạch!

Đúng lúc đó, Thầy Đờ điếc đang vận hành “giàn máy chủ” – gồm 5 cái máy tính bãi rác chạy hết công suất phát ra tiếng quạt làm mát kêu vù vù như tiếng trực thăng lúc hạ cánh. Vì điếc, Thầy Đờ không nghe thấy tiếng máy tính đang nóng lên sùng sục vì quá tải. Gã thấy đèn đỏ nhấp nháy liên hồi tưởng mạng đang chạy cực tốt, liền cao hứng cắm thêm cái ấm đun nước siêu tốc và cái bếp nướng vào cùng một ổ cắm để... chuẩn bị làm bữa lẩu liên hoan sau giờ làm việc.

QUÁ TẢI!!!

Một tiếng “Đoàng!” chát chúa vang lên từ trạm biến áp đầu làng. Ổ cắm điện trong đình bốc cháy ngùn ngụt. Lửa bắt vào đống dây cáp mạng LAN giăng chằng chịt như mạng nhện trên mái đình. Dây cáp nhựa gặp lửa chảy ròng ròng xuống như mưa axit.

Thầy Mờ mù dở thấy khói mù mịt, tưởng là hiệu ứng “khói sương Metaverse” của hệ thống ảo ảnh, liền gào lên:

– Tuyệt vời! AI đang tạo ra không gian ảo ba chiều! Bà con hãy đứng yên để quét vân tay trải nghiệm!

Nhưng dân chúng đã hoảng loạn hò hét, dẫm đạp lên nhau chạy thoát thân. Lửa bén vào mớ cờ quạt, tàn lọng, cờ phướn của đình làng, khói đen bốc cao nghi ngút. Hệ thống mạng lưới chuyển đổi số của quan huyện chính thức... “cắt cáp” toàn tập trong vòng ba nốt nhạc.

Khi khói tản ra, Quan Huyện Biện từ trong xó đình bò ra, mặt mũi đen thui như mặt bao công, cái mũ cánh chuồn bị cháy rụi một bên, áo gấm biến thành áo cái bang lỗ chỗ đầy vết xém. Quan vuốt chòm râu dê dính đầy muội tro, cố vớt vát thể diện:

– Đúng là... “Dục tốc bất đạt, dục chậm bất thành”! Chiến dịch số hóa rất thành công, hệ thống tường lửa (Firewall) hoạt động rất... hiệu quả, bằng chứng là lửa cháy rất to! Chỉ tại cái... long mạch Internet của huyện này nó không hợp với công nghệ phương Tây mà thôi! Thầy Mờ đâu, mở iPad ra ghi vào sổ biên niên sử huyện nhà!

Thầy Mờ quờ quạng tay, vớ được mảnh ngói vỡ cháy đen, gã lấy ngón tay quẹt một đường loằng ngoằng lên mảnh ngói, miệng lẩm bẩm:

– Bẩm quan lớn, thần đã ghi bằng công nghệ số trên... nền tảng điện toán đám mây đen. Biên niên sử ghi rõ: “Hôm nay, huyện ta đã hoàn thành xuất sắc công cuộc số hóa mang tầm vóc... banh xác, hệ thống cháy rụi vô cùng... ấn tượng!”.

Cụ Đồ Tháp từ xa đi lại, tay cầm cái quạt giấy phe phẩy nhìn đống dây cáp cháy đen thui, cười vang cả đường làng:

– “Quan dốt công nghệ số, đầy tớ điếc tai / Kéo mạng chuồng trâu, quét mặt củ mài / Ngân sách đổ xuống vũng bùn tai hại / Để lại tiếng cười nhăng nhố ai tai!” Đúng là quan mù lại gặp đầy tớ điếc, vẽ chuyện tân thời trên cái nền tư duy cá diếc, cá trê!

Dân chúng đứng ngoài bờ ruộng, vừa vuốt mồ hôi hột vừa đồng thanh hô to:

 - Quan lớn anh minh! Hệ thống AI sập rất đúng quy trình, giống hệt vụ chập điện quán karaoke ở C.G năm 2016 làm 13 ngươì ngỏm tỏi!

                     PHẦN 3

 

Đấu giá đất nền ruộng lúa

Tiếp theo vụ chuyển đổi số... “Cắt cáp”, ngân khố Huyện Đường lâm vào cảnh nợ nần. Quan Huyện Biện mất ăn mất ngủ, ngày nào cũng ôm iPad lướt mạng rầu rĩ. Thầy Đờ điếc thấy vậy liền ghé tai hiến kế:

– Bẩm quan lớn, thời thế đã đổi thay. Đất ruộng trồng lúa thì được bao nhiêu tiền đâu ạ? Ta phải phân lô, bán nền, rồi lên mạng làm KOL, KOC để “lùa... à không, thu hút các nhà đầu tư”lớn. Trên “Tóp Tóp” dạo này người ta giàu lên nhờ livestream chốt đơn đất nền trúng lắm!

Quan Huyện nghe chữ được chữ mất, nhưng vừa nghe đến từ “trúng mánh” và “giàu” là hai mắt sáng rực, đập bàn dõng dạc nói chữ:

– Đúng vậy! Cổ nhân dạy: “An cư thì mới... lạc tiệt”. Nay ta quyết định biến 50 héc-ta ruộng lúa chiêm trũng của huyện thành “Siêu đại đô thị sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng sình lầy”. Ta sẽ đích thân lên sóng làm idol, livestream đấu giá đất nền trực tuyến!

Thầy Mờ mù dở, đeo kính râm đen kịt đứng bên cạnh vuốt cằm, hăng hái đỡ lời:

– Bẩm quan, thần tuy mắt mũi có hơi... “nhìn xa trông rộng”, nhưng về mảng “phong thủy cốt lõi” thì thần nắm chắc trong lòng bàn tay. Để buổi livestream đấu giá thành công, thần đề xuất đặt tên dự án này là “Vinhomes Bờ Ruộng” hoặc “Goldmark Sình Lầy”. Mỗi xuất đất nhà ống chuẩn kích thước 5x20 mét, thế tựa sơn hướng thủy: lưng dựa trại lợn bỏ hoang, mặt hướng ao bèo hoa dâu, cực kì vượng khí!

Quan Huyện cười ha hả, gật gù đắc ý:

– Giỏi! Sách có câu: “Đất lành chim đậu, đất không lành... chim to dần đem nhậu luôn”. Dự án này mang tính chiến lược “nghìn tỉ” ngay luôn! Lập tức chuẩn bị thiết bị, bật app filter cho chuẩn vào để bản quan lên sóng!

*********

Sáng hôm sau, ngay giữa bờ ruộng lúa ngập bùn đến đầu gối, một “studio” livestream dã chiến chính thức lên đèn. Giàn âm thanh  chuẩn, gồm chiếc điện thoại di động cắm trên tripod, bao quanh bởi bốn chiếc đèn LED tròn – loại “bảo bối” chuyên dùng của các tiệm bán miến trộn thịt vịt online.

Quan Huyện Biện mặc áo gấm, đầu đội mũ cánh chuồn, tay đeo đồng hồ Rolex vàng chóe, ngồi chễm chệ trên chiếc long ngai hàng mã bằng nhựa đen dát vàng. Thầy Đờ điếc làm kĩ thuật viên âm thanh, tay cầm chiếc điếu cày sẵn sàng gõ hiệu ứng. Thầy Mờ mù dở thủ vai “thư kí chốt đơn”, tay lăm lăm cây bút lông cùng xấp giấy một mặt tận dụng từ lịch cũ.

Buổi livestream bắt đầu. Quan Huyện Biện dí sát mặt vào camera, gào to vào micro:

– Hello! Chào toàn thể các quý đại gia gom đất, các nhà đầu tư, bà con nhân dân kính mến! Hôm nay, bản quan có một khu “siêu phẩm” bất động sản phân lô bán nền mang tính... “năng động để phát triển” huyện nhà!...

Gặp đúng lúc Cụ Đồ Tráp đi chăn trâu ngang qua bờ ruộng. Cụ Đồ nghe thấy tiếng gào thét liền dừng lại, nhìn vào màn hình điện thoại của quan rồi cười khẩy:

– Bẩm quan lớn, tôi thấy người ta bảo: “Ăn cơm không rau như nhà giàu đói thuốc”. Quan không lo cho dân cấy lúa, lại đem ruộng đi phân lô bán nền. Đất ruộng sình lầy thế này, ai mà ở được? Có mà bán đất cho... cá trê, cua đồng nó ở thì có!

Quan Huyện Biện đỏ mặt, trừng mắt quát:

– Lão Đồ già biết gì về “tư duy triệu phú”! Đây là đất nền phân lô công nghệ 4.0! Thầy Đờ đâu, bật nhạc sàn, tăng tương tác, thả tim cật lực cho ta để chặn họng lão này lại!

Thầy Đờ điếc nghe quan bảo “bật nhạc”, liền cầm lấy chiếc điếu cày nện chan chát vào chiếc thùng phi bên cạnh, đồng thời bật chiếc loa kéo công suất lớn phát bản nhạc giật đùng đùng: “Ting ting ting... chốt đơn, chốt đơn!”. Do điếc, Thầy Đờ cứ gào lên:

– View đang lên 10 nghìn người xem rồi quan lớn ơi! Thả tim đi các chiến hữu! (Thực tế view chỉ có 3 người xem, trong đó có 2 nick clone của Thầy Mờ).

Quan Huyện Biện lấy giọng dõng dạc, bắt đầu buổi đấu giá:
– Vâng, lô đất đầu tiên: Lô số 1, diện tích 100 mét vuông, nằm ngay vị trí đắc địa cạnh... đống rơm nhà ông cai đẻ. Giá khởi điểm là 2 vạn quan tiền! Sách có câu: “tấc đất tấc... vàng”, ai chốt đơn đầu tiên sẽ được bản quan tặng kèm một... con vịt bầu chính hãng Bắc Kinh đã thành một lũ tinh quái... vật!

Thầy Mờ mù dở, mắt không thấy đường nhưng tay bấm điện thoại liên tục, hô to:

– Bẩm quan! Tài khoản “Shark Đờ” vừa commenst chốt lô số 1 với giá 5 vạn quan! Tài khoản “Đại gia gà Mờ” trả giá 10 vạn quan! (Thực ra Thầy Mờ tự dùng nick của mình để “chim mồi” thổi giá).

Quan Huyện Biện sướng quá, nói chữ liên tục:

– Tuyệt vời! Đúng là “Mã đáo...thành lô... à không, mã đáo thành công”! Giá đã lên 10 vạn quan! Còn ai trả cao hơn không?

Lúc này, một đại gia bất động sản khét tiếng ở tỉnh bên - nghe tin đồn sắp có dự án siêu đô thị nên mò đến thám thính - đang bệ vệ bước từ chiếc Mercedes - Benz xuống đang đứng trên bờ ruộng. Nhìn thấy quan huyện mặt đỏ tía tai, tay cầm microphone gào thét kêu gọi đấu thầu như lên đồng, gã tò mò bước xuống ruộng để xem khu đất.

Khổ nỗi, đất nền dự án đâu chẳng thấy, chỉ thấy ruộng bùn ngập ngụa lầy lội. Vị đại gia vừa hạ chân xuống một bước liền bị lún sâu đến tận đầu gối. Đến lúc hoảng hồn rút được chân lên, gã đành ngậm ngùi “cúng ông thần đất” luôn đôi giày Ý A.Testoni khâu tay cầu kỳ, vì có mò thế nào cũng không tìm ra nữa.

Quên mất phong thái “đai gia” lắm của nhiều tiền, mặt tái mét lóp ngóp bò lên bờ:
– Ối quan lớn ơi! Đất nền sinh thái gì mà sụt lún kinh khủng khiếp?

Thầy Mờ mù dở nghe tiếng kêu, tưởng có người đang tranh nhau chốt đơn, liền hét lên:

– Thưa quan lớn! Có đại gia vừa nhảy xuống... ôm đất, sẵn sàng “xuống tiền” ngay tại chỗ! Ông ấy đang rất xúc động và sung sướng vì thấy những thửa đất quá mĩ mãn!

Thầy Đờ điếc thấy vị đại gia bùn đất lấm lem, tưởng khán giả đang  nhảy múa ăn mừng, liền càng ra sức nện điếu cày vào thùng tôn, bật loa kéo to hết cỡ. Tiếng nhạc đập bần bật khiến đàn vịt dưới đồng hoảng loạn, bay toán loạn lên bờ, dẫm đạp lên đống đèn LED livestream.

XOẢNG! XOẢNG!

Hệ thống đèn LED bị vịt đạp trúng, đổ sập, chập điện nổ lốp bốp. Chiếc điện thoại livestream rơi thẳng xuống vũng bùn ruộng, màn hình tối đen. Buổi livestream đấu giá đất nền sập tiệm trong nháy mắt.

Quan Huyện Biện từ trên ghế hốt hoảng đứng dậy định cứu chiếc điện thoại, nhưng chân gã giẵm vào tà áo gấm, mất đà ngã lộn nhào một cú “ếch vồ hoa đăng” thẳng xuống ruộng lúa. Cả khuôn mặt quan cắm ngập vào vũng bùn, mũ cánh chuồn bay mất, quần áo dính đầy bùn nhem nhuốc ngoi ngót bò lên bờ.

Cụ Đồ Tráp đứng trên bờ ruộng, tay vuốt râu, cười ha hả vang cả xóm:

– “Bỏ phố về quê làm KOL / Livestream đấu giá đất nền sình lầy/ Chưa thấy tiền tỉ đâu/ Chỉ thấy quan lớn... ngậm bùn... làm ngọt!” Đúng là quan dốt đua đòi làm công nghệ, đầy tớ điếc tai thổi giá cuồng!

Quan Huyện Biện mặt mày nhem nhuốc vẫn cố vuốt râu làm sang và lấy lại bình tĩnh, lắp bắp thanh minh với dân chúng:

– Hụ... hụ... mọi người... không nên hoang mang! Đây là hiệu ứng... “4D chân thực” của buổi livestream. Đất nền của ta rất... “bến chắc” và có độ cứng của đá ong dưới các tầng sâu có thể xây tháp 100 tầng... vượt luôn thằng Landmark 81 tầng ở Bình Thạnh. Thầy Mờ đâu, lập tức lấy iPad... cào bùn ra ghi vào sổ biên niên sử cho ta: “Hôm nay, buổi đấu giá đất nền của huyện đã thành công... và một đại gia ưu ái “tặng” luôn ông thần đất đôi giày Ý A.Testoni chế tác từ da dê vùng núi Alps, giá 38.000 USD làm kỉ niệm để thần đất phù hộ độ trì cho huyện ta làm ăn phát đạt.

Thầy Mờ quờ quạng dưới bùn, vớ được cái dép cao su của ai đánh rơi, gã tưởng là cái iPad, liền lấy ngón tay quẹt loằng ngoằng lên đế dép, miệng lẩm bẩm:

– Bẩm quan lớn, thần đã lưu vào... blockchain, đất ruộng sập giá rất đúng quy trình!

Dân làng đi làm đồng chứng kiến cảnh tượng đó, ai nấy đều ôm bụng cười rũ rượi, đồng thanh hô to:
– Quan lớn anh minh! Livestream sập rất đúng quy trình như vụ lũ quét 2025.

 

                             PHẦN 4

Dự án xuồng bay... xuyên đồng lầy

Huyện Đường một buổi chiều mưa lây phây. Tiếng mưa rả rích hòa cùng cái không khí ảm đạm trong nha môn, dệt nên một nỗi buồn sũng nước, nhão nhẹt như bùn lầy vốn có của đất này xưa nay. Quan Huyện Biện ngồi ủ rũ bên bàn, gương mặt méo xệch, mắt lờ đờ như gà phải cáo sau mấy vố làm ăn thất bại cay đắng vừa qua. Tiền của đội nón ra đi, danh tiếng cũng bay theo gió mây, khiến nỗi chán trường trong lòng quan ứ đầy đến tận cổ.

Nhìn ra ngoài đường, lòng quan lại càng thắt lại khi thấy toàn một màu vàng rực của hãng xe công nghệ mới nổi đang chạy rầm rập như thoi đưa, lấn át, đè bẹp dí mấy chiếc xe lôi, xe thồ truyền thống – vốn là niềm tự hào còm cõi của huyện nhà. Nỗi nhục nhã của kẻ thua cuộc hòa lẫn với lòng tự ái ngút trời. Không thể buông xuôi! Ta phải làm một cú đổi mới thật lớn để lấy lại thế đứng vĩnh viễn!

Huyện quan Biện bất ngờ đập bàn đánh chát một cái làm chén trà đổ chổng quèo, rồi dõng dạc nói chữ với hai thầy đề lại bằng giọng điệu vừa để tự động viên mình, vừa cố “đẩy đít” tinh thần cho đám nha lại dưới quyền yên tâm công tác:

– Tiền nhân có câu: “Người ta ăn khoai sao mình không vác mai đi đào nhỉ?”. Cái hãng xe vàng kia cậy có công nghệ số, dám về tận địa bàn của ta để giành giật khách của người dân huyện ta à! Bản quan đây, với tư duy “đi tắt đón đầu”, quyết không thèm chấp loại xe chạy bánh dưới mặt đất tầm thường như rứa. Chúng ta sẽ đưa huyện nhà tiến thẳng vào kỉ nguyên tương lai bằng một siêu dự án chấn động: Xuồng bay xuyên đồng lầy luôn!

Thầy Đờ điếc, nghe chữ được chữ mất, nhưng nghe đến từ “bay”, liền vuốt ngực vỗ đùi đánh đét:

– Quan lớn anh minh! Đúng là một tầm nhìn “vượt thời đại”! Bọn xe vàng kia chỉ biết lăn bánh dưới đất, làm sao đấu lại phi đội... “lướt bằng xuồng bay” của ta. Tôi tuy tai có hơi... “lùng bùng” do nhiễu công nghệ 4.0 một chut, nhưng tinh thần ủng hộ ngài thì tôi có thừa. Dự án xuồng bay là chuẩn “mai-sét” (mindset) thời đại rồi ạ!

Quan Huyện Biện gật gù, vuốt cằm đắc ý:

– Phải đó! Thầy Đờ quả có dòng máu công nghệ chuẩn thời đại. Cổ ngữ dạy: “Hùm chết để da,huyện ta lưu danh vì...sự thừa hiểu biết”. Ta giao cho thầy làm Tổng công trình sư, thiết kế xuồng bay bằng nguyên liệu tái chế bảo vệ môi trường!

Thầy Mờ mù dở, đeo kính râm đen kịt đứng bên cạnh, hăng hái chen vào:

– Bẩm quan lớn, thần tuy mắt mũi có hơi... “nhìn xa trông rộng”, nhưng về mảng “xuồng bay” thì thần là bậc thầy về món kĩ thuật nay. Bởi tổ tiên nhà thần có nghề đóng cối gia truyền. Để xuồng có thể “bay” lên, thì thần đề xuất chúng ta thu mua toàn bộ... các đống dép nhựa cũ, hàng chè chai đồng nát ở làng Triều Khúc về đúc thành xuồng bay, kết hợp với máy tuốt lúa chạy bằng xăng để làm động cơ đẩy. Thần sẽ làm hoa tiêu, dùng trực giác để dẫn đường cho xuồng bay là là trên đồng chiêm trũng, trên mái nhà, trên ngọn tre lắc lư vuốt gió be mây vô tư!

Vừa lúc đó, Cụ Đồ Tráp có việc đi ngang qua, nghe ba thầy trò bàn chuyện chế “xuồng bay” bằng đồ đồng nát Triều Khúc và máy tuốt lúa, cụ cười sặc sụa, hắng giọng bảo:

– Bẩm quan lớn, tôi nghe người ta bảo: “Trèo cao thì ngã đau”. Thế giới người ta đã chế xuồng bay chán ra rồi. Giờ quan lớn định cho anh điếc thiết kế xuồng bay, anh mù làm định vị đường bay, định cho dân chúng bay thẳng... lên sao Hỏa à? Có ngày bay nhầm sang sao Kim... kim nó đâm cho thủng ruột đấy quan lớn ơi!

Quan Huyện Biện đỏ mặt, trừng mắt quát:

– Lão Đồ giàn thì biết gì về “xuồng bay”! Sách có câu: “Đường tuy ngắn không đi không đến, việc tuy nhỏ không làm... không xong”. Ta làm cái này là để giải quyết nạn... suy thoái kinh tế toàn cầu của huyện! Thầy Mờ đâu, lập tức lập dự án “Siêu xuông bay Biện Huyện -chuẩn bị cất cánh ngay!

*********

Ngày khai trương hãng xuông bay bay “Biện – Huyện”, sân bay dã chiến được đặt ngay trên một bờ đê cao, xung quanh là ruộng lúa chiêm trũng bờ cao bờ thấp mấp mô lô nhô như vùng núi cận trung du, đó là những đông rơm động rạ.

Chiếc xuồng bay đầu tiên xuất hiện trong sự ngơ ngác của dân chúng: Đó là khung những chiếc xe kéo tay cũ từ thế kỉ trước bắc sang thế kỉ 20 được bao kín bằng những mảnh nhựa tái chế từ lò đồng nát làng Triều Khúc (Thanh Trì, Hà Nội). Phía sau đuôi gắn chiếc máy tuốt lúa chạy bằng xăng làm động cơ đẩy cánh quạt. Đường băng bên dưới lót những tấm PSP (tấm ri sắt) – thứ phế liệu vượt hàng ngàn cây số từ các “lò mổ” phế liệu Sài Gòn mang ra.

Quan Huyện Biện xúng xính mặc áo gấm, đầu đội mũ cánh chuồn, tay cầm cái loa pin dõng dạc phát biểu khai trương:

– Kính thưa đồng bào “nhân dân tệ, đô la xanh”! Trước sự cạnh tranh khốc liệt của hãng xe vàng dưới đất, bản quan đã “khai sơn phá thạch” ra công nghệ xe taxi xuồng bay độc quyền. Đây là công trình mang tính “kinh thiên động địa” tại huyện nhà! Chúc phi đội xuồng bay tiền mất tật mang... à không, bay cao bay xa!

Cụ Đồ Tráp đứng dưới gốc cây, lắc đầu ngán ngẩm:

– Động cơ máy tuốt lúa phối với chiếc xe kéo tay thế kỉ 19 làm “cốt pha”, đúng là “Trứng chọi với đá, quạ đòi làm công”. Quan không lo việc cấy lúa trồng ngô, cứ thích... bay lên mây!?

Buổi vận hành thử nghiệm bắt đầu. Thầy Đờ điếc, đầu đội mũ bảo hiểm xe máy, hiên ngang bước lên ghế lái phụ trách giật nổ động cơ. Thầy Mủ mù dở ngồi ghế sau, tay ôm cái la bàn gỗ cổ lỗ sĩ để “định vị đường bay”. Khách mời danh dự thử nghiệm chuyến bay đầu tiên không ai khác chính là... một vị đại gia khờ khạo từ tỉnh bên sang xem dự án đầu tư.

Quan Huyện Biện phất cờ lệnh:

– Khởi động cho xuồng bay!

Thầy Đờ điếc không nghe thấy tiếng quan, nhưng thấy cờ phất, liền hùng hục giật dây nổ máy tuốt lúa.
PHÀNH PHẠCH! PHÀNH PHẠCH! XOÀI... XOÀI...

Chiếc máy tuốt lúa nổ giòn giã, khói đen xịt ra mù mịt khắp bờ đê. Nhờ lực đẩy của máy tuốt lúa quá mạnh lao trên đường băng PSP, cộng với một cú vấp do một tấm PSP bị cong, khiến chiếc xuồng bay... bắn ngược lên, rời khỏi đường băng được khoảng... 2 mét! Chiếc xuồng vừa bay vừa giật khục bần bật trên không trung.

Dân chúng bên dưới ồ lên kinh ngạc: “Nó bay lơ lửng được thật kìa!”. Quan Huyện Biện sướng quá, hét lớn vào loa:

– Thấy chưa! “Mã đáo... đại thành công”! Chúng ta đã làm chủ công nghệ chế tạo xuồng bay tầm cỡ thế giới rồi!

Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Khi chiếc xuồng bay lên tới độ cao 3 mét, một sợi dây buộc những tấm nhựa tái chế tuột ra bay leo theo vướng ... mũ cánh chuồn của Quan Huyện Biện đang đứng bên dưới. Thầy Mờ mù dở không nhìn thấy gì, bèn cầm la bàn la hét chỉ đạo:

– Thầy Đờ ơi! Cho xuồng bay về hướng 9 giờ đi!

Thầy Đờ điếc tai có nghe thấy gì đâu, thấy Thầy Mù khua tay múa chân, gã tưởng Thầy Mờ bảo “tăng ga bốc đầu”, liền kéo mạnh cần gạt xăng. Chiếc máy tuốt lúa rống lên một tiếng “Ằng... ặc...” rồi... phụt ra một chùm khói đen nhạt, làm máy tắt ngúm vì nghẹt xăng.

Mất lực đẩy, chiếc xuồng cốt xe tay cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 bỗng chốc mất lực lơ lửng, lao thẳng xuống theo đúng kỹ thuật... “rơi tự do”.

TÙM!!!

Chiếc xuồng đâm thẳng xuống ruộng lúa sâu nhất. Nước và bùn bắn lên tung tóe cao mười mét.

Khói bụi và bùn đất tan dần. Thầy Đờ điếc từ dưới ruộng ngoi lên, đầu đội một bó rau muống, tay vẫn cầm cần gạt ga gào lên: “Hạ cánh an toàn rồi quan lớn ơi! Công nghệ xuồng bay êm quá, không cần phanh vẫn hạ cánh an toàn trên mặt bùn nhão của ruộng chiêm huyện ta luôn!”. Thầy Mờ mù dở thì quờ quạng ôm con cá trê đang rãy đành đạch trên tay, tưởng là cái la bàn, hét: “xuồng taxi của huyện chúng ta có thể chạy xuyên không xuống... thủy cung được quan lớn ơi!”. Vị đại gia đi cùng người ướt như chuột, mặt mày méo xêch.

Quan Huyện Biện chạy tới bờ ruộng, mặt mũi tái mét nhưng vẫn cố vuốt chòm râu dê dính đầy bùn, dõng dạc nói chữ vào cái loa pin bị ngấm nước kêu rẹt rẹt:

– Khán... khán giả không nên hoang mang! Đây không phải là tai nạn, đây là xuồng bay kết hợp... tàu ngầm lội nước độc quyền ”. Thầy Mờ đâu, lập tức ghi vào biên sử cho ta: “Hôm nay, dự án xuồng bay Biện Huyện đã thử nghiệm thành công... hành khách được trải nghiệm một cảm giác mạnh vô cùng... thành công!”

Cụ Đồ Tráp đứng trên đê, phe phẩy cái quạt giấy, cười lớn:

– “Đua đòi công nghệ xuồng bay / Gặp anh điếc lái với mù quay / Chưa lướt đến đích đã chìm đáy / Tiếng cười nắc nẻ khắp đó đây!” Đúng là xe taxi vàng người ta chạy bằng điện, còn xuồng bay của quan thì bay lên để cắm đầu xuống ruộng bùn!

Dân chúng đứng trên bờ đê đồng thanh hô vang:

– Quan lớn anh minh! Xuồng bay hạ cánh rất đúng quy trình giống hệt trực thăng Bell 505, ở Hạ Long, năm 2023!

                                        CHUNG (終)

                       HXH

                                                       9/10/ 2026

XEM BÀI SAU TRANG CHỦ