TỪ BÀI ĐỒNG DAO VỀ CON KIẾN ĐẾN VŨNG LẦY CHIẾN TRANH

 

“Con kiến mày leo cành đa,

Leo phải cành cộc leo ra leo vào.

Con kiến mày leo cành đào,

Leo phải cành cộc leo vào leo ra”…

 

           Xét về mặt hình ảnh, bài đồng dao vui tai này chứa đựng một điều gì đó rất giống với tấn bi hài kịch muôn thuở của nhân loại. Những chú kiến tội nghiệp ngỡ mình đang thực hiện hành trình vĩ đại để mở mang bờ cõi – và con người, trong những cuộc viễn chinh cuồng vọng, cũng thế. Điều buồn là họ không mở thêm bờ cõi ở những vùng đất hoang hóa bỏ không, mà cứ nhằm vào những vùng đất đã có chủ từ nghìn đời của người ta. Để rồi, kết quả nhận lại chỉ là màn đi giật lùi luẩn quẩn. Nhìn rộng ra thế giới, đây là mô tả chuẩn xác cho hành vi của những bộ óc “thiên tài” đang điều hành cỗ máy chiến tranh: mang tư duy của một chú kiến hiếu chiến, thích bò mải miết trên những cành cây cụt (cộc).

KHI VĂN CHƯƠNG KHOÁC ÁO “PHÁP ĐÌNH MẠNG”

 Ban đầu, đó chỉ là vài chiêu trò giật gân, câu view quen thuộc để kiếm tiền quảng cáo trên tường Facebook. Nhưng rồi, từ những cái nhấp chuột vụ lợi ấy, mọi thứ bỗng chốc biến tướng thành một cuộc đấu tố văn chương tàn khốc. Câu chữ vốn sinh ra để nuôi dưỡng và nâng cánh tâm hồn, nay bị bẻ cong thành vũ khí cho những trận cuồng phong mạng, nơi người ta sẵn sàng giẫm đạp lên nhau chỉ để đổi lấy sự chú ý rẻ rúng.

BÀN VỀ SÁCH CẤM

                      

Bước vào tuổi 60 vào năm 1999, khi không còn gánh nặng về chuyện cơm áo gạo, mì... chi nữa, tôi có nhiều thời gian ngồi đọc sách, đọc báo để... chờ chết. Thế nhưng, cái tính tò mò khỉ gió của tôi chẳng chịu để yên. Hễ nghe “thông tấn vỉa hè” đồn thổi cuốn sách nào bị cấm, bị thu hồi là tôi phải tìm đọc cho bằng được.

GÁI GÓA LO VIỆC TRIỀU ĐÌNH

                

                       Thanh châm biếm chôm trên Internet

Người ta hay bảo mấy chuyện quốc tế vĩ mô là việc của các nhà ngoại giao, dân thường thấp cổ bé họng bàn vào chẳng khác nào “gái góa lo việc triều đình”. Thế nhưng, là một kẻ biết nghĩ, tôi thấy có những điều truyền thông nói hằng ngày nghe chừng không xuôi tai cho lắm.

SUY NGHĨ TỪ MỘT CÂU TỤC NGỮ

                                

    SUY NGHĨ TỪ MỘT CÂU TỤC NGỮ

                                                        Tản văn

Câu tục ngữ “Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại” từ lâu đã đúc kết một nét tâm lí thâm căn cố đế của người Việt: trưng trổ sự lộng lẫy ra ngoài để giữ thể diện, và giấu nhẹm điều nhem nhuốc vào bóng tối để bưng bít khuyết điểm. Thói quen ấy, khi bước vào xã hội hiện đại, đã biến tướng thành căn bệnh mà thành ngữ Trung Hoa gọi là “fěn shì tài píng” (Phấn sức thái bình) - một kiểu tư duy tô hồng thực tế, dùng sự bình yên giả tạo để che lấp những rạn nứt bên trong.

CHUYỆN CŨ VIẾT LẠI

             Nỗi oan khuất của bà Nguyễn Thị Năm (Cát Hanh Long)

Lịch sử cải cách ruộng đất thế kỷ XX trên thế giới từng chứng kiến những bi kịch đầy đau thương mang tính hệ thống. Khởi đầu là chiến dịch “bài trừ phú nông” (kulak) giai đoạn 1929 - 1933 tại Liên Xô, dẫn đến việc nhà kinh tế học nông nghiệp lỗi lạc Aleksandr Chayanov (*) bị thanh trừng vào năm 1937, và chỉ một năm sau là cái chết của người đồng nghiệp Nikolai Kondratiev (**). Mười năm sau, kịch bản ấy lặp lại bên kia biên giới khi Ngưu Hữu Lan (***) - một điền chủ, phú thương yêu nước tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc - qua đời trong u uất vào năm 1947 do phong trào đấu tố cực đoan. Đúng 6 năm sau, tại Việt Nam, một tấn bi kịch tương tự đã vận vào số phận của bà Nguyễn Thị Năm (1906 - 1953).

Nước Vối Dội Về Từ Kí Ức

 

                                              Tản văn

Ngày xưa, cứ mỗi dịp Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5, chúng tôi lại được bà ngoại cho về quê từ chiều hôm trước. Để rồi hôm sau, tất cả lại háo hức chờ đợi khoảnh khắc thiêng liêng nhất: đúng giờ Ngọ. Khi mặt trời đứng bóng, ánh nắng vàng rực rỡ trải dài khắp đường thôn ngõ xóm, nhuộm thắm những triền đê và dòng sông Hồng nao nao một dòng xuôi. Lúc ấy, bà cháu cùng các anh chị em trong họ lại ríu rít dắt tay nhau ra vườn hái lá vối, nụ vối.