Những bài và câu thơ tài hoa.
(Trích ghi chép sổ tay)
- Áo chàng đỏ tựa ráng pha
Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in
(Đoàn Thị Điểm)
(1705- 1748)
- Tuyết in sắc ngựa câu giòn
Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời.
( Nguyễn Du)
(1765- 1820)
- Mành rủ liễu, tán dương tùng
Trúc khua vách đá, lan lồng áo tiên.
Phạm Thái
(1776-1813)
Bài thơ Tỳ Bà nhà thơ
Bích Khê
(Cả
bài thơ toàn gieo vần Bằng)
TỲ BÀ
Nàng ơi! Tay
đêm đang giăng mềm
Trăng đan qua cành muôn tay êm
Mây nhung pha màu thu trên trời
Sương lam phơi màu thu muôn nơi
Vàng sao nằm im trên hoa gầy
Tương tư người xưa thôi qua đây
Ôi! Nàng năm xưa quên lời thề
Hoa vừa đưa hương gây đê mê
Cây đàn yêu đương làm bằng thơ
Cây đàn yêu đương run trong mơ
Hồn về trên môi kêu: em ơi
Thuyền hồn không đi lên chơi vơi
Tôi qua tìm nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! Vàng rơi: Thu mênh mông.
(B.K)
- Bàn tay đỡ một trời yêu
Hỏi lòng ta vậy có liều hay không?!
(Viên Lan Anh)
-Tôi cất đi những cái bực mình
của một thời tôi yêu em kỳ lạ
để đến sau này, lỡ tôi chẳng còn gì để cho em cả
Tôi sẽ tặng em những cái bực mình.
(Phạm Đình Ân)
- Giá như ngày xưa… gác gươm sườn núi đá
Tháo đôi giầy cỏ thả trôi
Cởi áo vắt vai cười ha hả
Vời trông bốn hướng đất trời…
(Trần Huiền
Ân)
Chó vây tiếng sủa inh tai
Con bò lạnh nhạt đang nhai nắng
tàn
(Nguyễn
Nguyên Bảy -Từ Thức bơ vơ)
- Cái răng khuyết, em đừng hàn đấy nhé
Xin cứ dành phần khuyết ấy cho tôi.
(Nguyễn Hoà Bình)
- Người quê vẫn dáng cau gầy
Ngõ quê vẫn gạch lát đầy ánh trăng.
(Lê Đình Cánh)
- Xe đời bẹp bánh chông chênh
Vá cho tôi!
- Nắn lại
vòng si mê…
(Hoàng Cầm)
- Mai đành xa sông Thương tóc dài
Vạn Kiếp tình yêu anh gửi lại
Xuân ơi xuân, lẽ nào im lặng mãi
Hạ chưa về... nhưng nắng đã Côn Sơn.
(Hoàng Nhuận Cầm)
- Yếm cô gió lật rập rình
Ngực trăng nhú sáng một mình gió xen.
(Nguyễn Việt Chiến)
- Một tình yêu chớm nở dưới trời xanh
Con ngu si con không biết để dành
Đem tiêu hết vào những ngày hư ảo.
(Thu Bồn)
- Mải mê đuổi một cánh diều
Củ khoai nướng để cả chiều thành tro.
(Đồng Đức Bốn)
- Sắt nhiễm từ
hút chặt vào nhau
Chúng mình nhiễm gì đâu
mà hút nhau như thế?
(Nguyễn Thế Cơ)
- Nghĩa trang dù đẹp mấy mươi
Cũng không khơi được nụ cười mẹ tôi.
(Vũ Thành Chung)
- Ngủ đi… cái ngủ cô đơn
Trời đang thổi rỗng từng cơn gió mùa
Nừa chăn nửa chiếu vẫn thừa
Nửa gian tập thể sương lùa bốn bên.
(Nguyễn Văn Chương)
- Cuối phố có ngọn đèn thắt cổ
Hãy chỉ cho tôi chỗ nào tôi đổ bớt tôi di.
(Trần Dần)
- Kính thưa thục nữ Thị Mầu
Yêu siêu cỡ đó trước sau mấy người
Thật tình dám chịu dám chơi
Dám ai vỗ cái mời đời như em.
(Nguyễn Duy)
-Có mất mát nào lớn bằng cái chết
Khăn tang vòng tròn như một số không
Nhưng bạn ơi ở bên trong
vòng trắng
Là cái đầu, bốc lửa ở bên trong.
(Phạm Tiến Duật)
- Đến Trường Thành, ta được làm hảo hán
Chễm chệ ngai vàng, ta được làm vua...
Mua tấm vé, ta làm chi cũng được!
Nhưng, để làm người - biết lấy chi mua?
(Lưu Trùng Dương)
- Cô gái hái trộm sen
về ủ tuổi
Lỏng khuy cài
gió cởi
một dòng hương.
(Lê Đạt)
- Mấy ai đi hết tình đầu
Tôi ngồi rút cỏ mà khâu nỗi buồn.
(Trần Quang Đạo)
- Cỏ may gỡ mãi cũng ra
Còn thương nhớ ấy gỡ ra thế nào?
(Phạm Đức)
- Chia biển cả giận hờn ra sóng gió
Chia anh ra em nhận đươc gì?
(Đặng
Huy Giang)
- Lòng anh thăm thẳm - lòng sông
Em ngụp lặn giữa mát trong rộng dài.
(Trần Thị Mỹ Hạnh)
- Ngày xưa em chửa lấy chồng
Sao anh không gói nắng hồng sang chơi.
(Nghiêm Thị Hằng)
- Mắt con thuyền thúng ca dao
Chiếc lông mày đã cắm sào sông anh.
(Trần Mạnh Hảo)
- Giặc về cây lúa nghẹn đòng
Đói nghèo từng đã níu cong mái chùa.
(Nguyễn Trung Hậu)
- Những trưa hè ngùn ngụt nắng Trường Sơn
Ngẫm nghĩ voi đi
Thác Khôn cười trắng xoá.
(Nguyên Hồng)
- Soi đuốc trăng bắt con cá suối
Nướng đỏ bình minh nhắm rượu cần.
(Hoàng
Xuân Họa)
- Sông Hương không chở thuyền đầy
Để cây núi Ngự uốn gầy gió đông.
(Quang Huy)
- Ngã ba sông xoè đỡ cánh trăng nghiêng
Dòng nước chảy như từ dòng ánh sáng
Cơn mưa vừa đẩy bờ xa thẳm
Kéo hương vườn đâu đó xích gần tôi.
(Trần Trung Hiếu)
-Tránh được cơn mưa lại ướt nỗi buồn
Sợ nắng trưa lại gặp chiều lạnh lẽo.
(Nguyễn Bích Huyền)
- Trăng non sắc tựa dao
cau
Bổ đêm thành những khối màu xám đen
(Vũ Thị Huyền)
- Này sương, này gió, này trăng
Tôi trao em liệu có bằng người ta?
Này cây, này lá, này hoa
Em cho tôi đủ thắm qua một đời?
(Trần Ninh Hồ)
-Trăng viên mãn cuối trời đêm đêm em có nhớ?
Mặt trăng từng khuất nẻo ở trong nhau.
(Hoàng
Hữu)
- Em lấy chồng về tận chốn xa xôi
Bỏ lại dòng sông - Bỏ đôi bờ xưa cũ
Anh vụng dại cứ chất đầy nỗi nhớ
Sông và Em lấp kín cả đôi bờ.
(Ngô
Đăng Khoa)
- Ngoài cửa sổ, cây bạch dương biết thế
Trổ lên trời lặng lẽ đoá trăng quê.
(Trần Đăng Khoa)
- Bím tóc lửng lơ đuổi theo gió thổi
gọi tên mình trên đường gió vu vơ.
(Lê Thị Kim)
- Em về gom cốm mùa thu
Giã vào nỗi nhớ
đến
giờ chưa xanh.
(Trần
Hoàng Thiên Kim)
- Muốn trèo lên nắng mà đi
Muốn đu lên gió mà về với
nhau.
(Đỗ Trọng Khơi)
- Chiều bão, nghe tin hai nửa lục bình thất lạc
Chung một đời sông mà cách mấy cuộc đời nhau.
(Trần Thị Ngọc Hồng)
- Giọt chuông Thiên Mụ rơi thầm
Đưa đây nỗi nhớ anh cầm, Huế ơi!
(Trương
Nam Hương)
- Ba trận mưa mây một trận nồm
Nhạt màu nắng quái nhuộm chiều hôm.
(Yến Lan)
- Nghiên đá đền Sơn cỏ sẫm rêu
Kình thiên bút nọ đã lên meo
Muốn về nâng bút dầm nghiên đá
Pha nước Hồ Gươm viết thật nhiều.
(Bàng
Bá Lân)
- Mồ hôi ướt cả tiếng ve
Mồ hôi ướt cả tiếng hè chang chang...
- Muốn làm cơn gió tạt ngang
Bẻ đôi mùa hạ cắt ngang nắng hè.
(Nguyễn Đắc Lễ)
- Lênh đênh hồn cắm sào ngang
Năm ô tuổi nhỏ buồn hoang ngọn cờ.
(Du Tử Lê)
-Ta với nỗi buồn trong đến đáy
Ai đi nghiêng xé một sắc ngày
Cây cỏ thu chiều về cuối nằng
Phớt màu hoa dại ở chân mây.
(Mai Linh)
-Tất cả chúng ta đều bội thực u buồn
Có những nỗi -buồn- mặt- người không nhận diện.
(Vi Thuỳ Linh)
- Thôi thì thôi nỗi buồn vàng
Thả ta xuống đỉnh trời hoang một mình.
(Phạm Thị Ngọc Liên)
- Đục trong thì cũng một dòng
Suối đừng vò nát dòng sông làm gì.
(Nguyễn Long)
- Liễu buồn rủ nét mi cong
Người không đến nữa còn mong nỗi gì.
(Trần Vũ Long)
- Em chê ta nhạt lòng thế cuộc?
Bảy chục năm mặn nhạt cõi
nhân sinh
Ta còn chín cả chiều cay đắng nữa!
(Vân Long)
- Em đá vào ta một trái buồn
còn ta đá lại trái cô đơn.
(Phương Xích Lô)
- Que diêm mảnh cứ châm bờ rạ ướt
Khói lửa nào đắng đót trái tim côi.
(Đoàn Thị Lam Luyến)
- Dòng sông Đà hùng dũng dường kia
Giờ ngăn đập sông luồn qua cửa cống
Biển Vũng Tàu cứ tưởng mình dài rộng
Dàn khoan dầu, biển hoá mảnh ao quê.
(Trần Nhương)
- Thôi nằm, nói chuyện triền miên
Tiếng gà kéo mảnh trăng liềm vào mây.
(Nguyễn Đức Mậu)
- Em gieo khao khát lên trời lộng gió
Mơ gặt về những đoá sao xanh.
(Trà Mi)
- Người quan họ làm quan theo họ
Đất Thuận Thành không thuận cũng thành.
(Câu đối truyền miệng)
- Cơm ăn mẻ bát xứ người
Vẫn canh cánh một góc trời chợ quê.
(Dương Thuý Mỹ)
- Người tôi yêu lại đi xa
Người yêu tôi ở lại nhà... chán ghê.
(Phan Thị Thanh Nhàn)
- Điều đơn giản chợt về trong ý nghĩ
Ước mỗi ngôi nhà sáng mỗi ngon đèn thương.
(Nguyễn Thị Hồng Ngát)
- Người mà bán cái lạnh lùng
Thì ta mua cái bão bùng trong tim.
(Bình Nguyên)
- Ly rượu đầy không đủ cạn nỗi đau
Không đủ thắp cho lòng tôi hy vọng
Đường phố chiều đông cho lòng tôi lá rụng.
(Định
Nguyễn)
-Tươi cái mất, héo cái còn
Tôi đem nén những nỗi buồn làm dưa.
(Phạm Hồng Oanh)
- Chỉ có cánh đồng gieo trồng ước mơ
Không có cánh đồng gặt hái ước mơ.
(Kim
Ô)
- Em nấu canh rau muống
Muống mùa này ra hoa
Hấng làn heo may rụng
Rắc suông ba gian nhà.
(Vũ Thị Phúc)
- Thôi đừng cố đếm bao nhiêu rác
Hãy gắng nhìn cho tỏ chất người.
(Việt Phương)
- Mây luồn đáy nước qua cầu
Thuyền đi tưởng núi quay đầu trông theo.
(Hằng Phương)
- Đang yên ả giữa cây xanh
Con đường tự xé mình thành ngã ba
(Hồng Quang)
- Người đàn bà giấu đêm vào trong tóc
Em tìm gì khi thất vọng về tôi?
(Hồng Thanh
Quang)
- Mẹ mượn đèo Ngang buộc một đầu guốc võng
Cột gỗ nhà ta một đầu võng kẽo cà.
(Nguyễn Hữu Quý)
- Nhớ mẹ nhiều nhưng không ai khóc
Tiếng cười giòn neo thả tan vầng trăng.
(Hoàng Thị Xuân Quý - Ra khơi)
- Giá có thể cái nhìn em cầm được
Tôi gói về bọc những cơn mơ.
(Trần Quang
Quý)
- Bạn đã từng thương nhớ ai thắt ruột cháy lòng
Như Tổ quốc mình thắt lại ở miền trung!
(Lê Chí
Quỳnh)
- Còn thao thức gió - là còn...
Sông ơi xin trở lại nguồn làm mưa.
(Bế Kiến Quốc)
- Ngọn đèn chiếu xuống bức tranh
Cầm lên Hà Nội thấy đình miếu xưa
(Nguyên Sa - Chia biệt)
-Giá đắt nhất là nụ hôn miễn phí
Cả cuộc đời trả nợ vẫn chưa xong.
(Nguyễn Bảo Sinh)
-Tàu lao nhanh, thời gian lao nhanh
Ba cây liễu không lên tàu cũng lao vun vút
(Nguyễn Hoàng Sơn)
- Ước gì vớt hết long đong
Đem ra biển đổ cho lòng thảnh thơi…
(Tâm Tâm)
- Gió rủ oanh đi ngàn liễu khóc
Sông đùa lạnh tới bóng trăng run...
Thuyền ai tiếng hát bên kia vắng?
Ghé lại cho nhau gợi chút buồn.
(Quách Tấn)
- Mộng còn lưởng vưởng bến xa mờ
Tiếng gà gáy rụng trăng đầu hạ.
(Hàn
Mạc Tử)
-Tôi nghe xa lắm làn mây trắng
Rời bóng kinh thành lững thững đi.
(Trần Huyền Trân)
- Gió không phải là roi mà vách núi phải mòn
Em không phải là chiều mà nhuộm anh đến tím.
(Hữu Thỉnh)
- Một chén rượu, chiều bao quá giấc
Giấc mơ thu - đó giấc cuộc đời.
(Hoàng Trung Thông,
Khóc Định Nguyễn)
- Ra đường gặp tiếng xưng “em”
Đêm về tôi với ngọn đèn nhìn nhau.
(Nguyễn Quang Thiều)
- Người về phía khói hương
rồi
Con quỳ khóc chỗ mẹ ngồi trống không.
(Hải Từ)
- Về thăm làng em lái chiếc xe hơi
Người đi đón vẫn quần nâu, áo vá
Anh là cọng rơm vàng dưới bánh xe em đó
Cọng rơm vàng dập nát vẫn vàng rơm
(Nguyễn Trọng Tạo)
- Ghen là bởi quá yêu thôi
Không yêu ai giữ của trời thành riêng?
(Thân Đưc Thi)
- Những lời đang vỗ cánh
Chưa chắc là đã bay.
(Nguyễn Vũ Tiềm)
Tôi muốn làm con sông chia hai bờ thương
Lại muốn làm con sông nối hai bờ nhớ.
(Lãng
Thanh)
-Tháng tám treo liềm đêm về không ngủ
Nghiêng phía nào cũng tiếng mưa rơi.
(Vũ Duy Thông)
- Que cời nhọ suốt quanh năm
Sống cùng vua bếp mơ nằm với trăng.
(Thanh Thìn)
- Mưa da diết đứng nhặt hồi
chuông rụng
Gánh lên vai mười hai nhịp Trường Tiền.
(Đinh Hồi
Thủ)
- Người về tôi nhọn lên nhiều
Chỉ xơ
Kim rỉ
Đâm liều
vải thưa...
(Lã
Thanh Tùng)
- Đời đương thực thế thành hư ảo
Em hoá sương mù, ta hoá nhau.
(Bùi
Ngọc Trình)
-Trăng nghiêng thả sóng bậc thềm
Tôi đi lấy sợi rơm mềm trói mưa.
(Quỳnh Vân)
- Mẹ kiếp! Một triệu thi sĩ giết- trăng mà trăng
không chết
Một tỉ tình nhân lấy trăng ra thề bồi, trăng cứ trơ
trơ
Mà có khi trăng chết vì con lý ngư vọng nguyệt
Mê đôi mắt cá si dại kia, trăng rơi tõm xuống hồ
(Chế Lan Viên)
Tài liệu tham khảo:
Tài liệu tham khảo: Tham khảo từ nhiều giáo trình
văn học, tác phẩm Lý luận văn học, Lịch sử văn học Việt Nam, các tài liệu
nghiên cứu ngôn ngữ, Từ điển văn học, tài liệu chuyên đề về văn học, Từ điển
tiếng Việt của Hoàng Phê, Tiếp cận
đương đại văn hóa Mỹ, các hợp tuyển thơ, tập thơ, các tác phẩm
thơ của nhiều nhà thơ cùng nhiều loại hình báo chí khác... Gồm những tác giả: Nguyễn
Thiện Kế, Ngô Đức Kế, Kiều
Oánh Mậu, Phan Kế Bính, Dương Quảng
Hàm, Tản Đà, Bùi Kỷ, Ngô Tất
Tố, Hoài Thanh, Quách Tấn, Đặng
Thái Mai, Trương Tửu, Xuân Diệu, Vũ Ngọc
Khánh, Đinh Trọng Lạc, Tạ Ngọc
Liễn, Trần Đình Sử, Nguyễn
Khắc Phi...vv...
Mục Lục:
Lời Nhà Xuất bản
Thứ tự. Tiêu đề
1. Bàn về ngữ âm tiếng Việt
2. Cách gieo vần trong thơ
3. Láy từ trong thơ
4. Điệp ngữ trong thơ
5.Phương pháp sóng đôi trong thơ
6. Đảo ngữ trong thơ
7. Phương pháp đối lập trong thơ
8. Phản ngữ trong thơ
9. Cách đối âm trong thơ
10. Câu đối câu
11. Thể câu đối
12. Chơi chữ trong dân gian
13. Chơi chữ trong câu đối
14. Cách nói quá sự thật
15. Khoán thủ
16. Một hình thức thơ độc đáo khác, dạng tạo mô hình
17. Thể thơ lục bát
18. Thể thơ song thất lục bát
20. Thơ lục ngôn thể
21. Thể thơ Đường luật
22. Thể thơ tứ tuyệt
23. Thể thơ yết hậu
24. Thơ thủ vĩ ngâm
25. Thơ liên hoàn
26. Thể trâm
27. Thể minh
28. Thể phú
29. Thơ tự do
30. Thơ xướng họa
31. Về thơ leo thang
NHÀ XUẤT BẢN VĂN HÓA DÂN TỘC
19 Nguyễn Bỉnh Khiêm –ĐT: (04) 0434239
Giới thiệu các thể thơ, luật thơ, cách làm thơ
Hoàng
Xuân Hoạ
(Biên Soạn)
Chịu trách nhiệm xuất bản:
Lưu
Xuân Lý
Biên tập: Trần Phượng Trinh
Trình bày bìa: Bùi Anh
Hoàng
Sửa bản in: Ngô Quang Sơn
Chế bản và in tại Cty CP Đông Tác- Nhà sách Tràng An
---------------------------------------------------------------------
In 1000 cuốn khổ 13X 19 tại Trường THKT in.
Giấy phép xuất bản số 79- 644/XB – QLXB cấp ngày 20/6/ 2004.
Trích ngang KHXB: 79 – 644/XBDT – GP cấp ngày 30/6/2004
In xong nộp lưu chiểu tháng 7 năm 2004
Xin giữ nguyên bản quyền của tác giả và
đảm bảo ghi rõ nguồn gốc, nếu có sử dụng
hoặc giới thiệu lại nội dung cuốn sách này.
Xim cảm ơn
Hoàng Xuân Họa
