Bản đồ ẩm thực Tây Nguyên vốn đầy ắp bất ngờ, nay lại càng thêm phong phú khi cộng đồng mạng đổ dồn sự chú ý vào món “vếch bò” của người Ê Đê tại Đắk Lắk. Do được chế biến từ phần dịch tiêu hóa đặc trưng trong ruột non của bò (thường được gọi dân dã là phèo hay cứt non), món ăn này bước đầu đã khiến không ít người phải e dè. Đối diện với một đặc sản độc lạ như vậy, nhiều thực khách chỉ biết nhăn mặt tự hỏi: “Liệu thứ này có thực sự ăn được không?”
Ấy thế mà ăn được đấy, thậm chí còn là đặc sản nữa! Nhưng khoan hãy kì thị
món này của đồng bào vùng cao. Bởi vì ngay tại các quán lòng lợn Hà Nội, đĩa
lòng non (phèo) xe điếu giòn sần sật vốn đã là “món mồi” kinh điển, khoái khẩu
tối thượng của dân nhậu mỗi buổi chiều lai rai. Và nếu vội vàng buông lời chê
bai nó, bạn sẽ vô tình “gây chiến” với... một nửa thế giới, từ châu Á, châu Âu,
sang châu Phi rồi cả châu Mỹ nữa đấy. Trái đất này từ ngàn đời nay vốn đã tồn
tại một... “Hội những người khoái khẩu món ruột non” đó nghe.
Hãy bật định vị Google Maps lên, hoặc truy cập vào trang Wikipedia
và “bay” một mạch sang châu Âu – nơi nổi tiếng với sự thanh lịch và sang chảnh.
Hãy tưởng tượng bạn bước vào một nhà hàng lãng mạn, gọi món mì Rigatoni con la
Pajata cực đắt đỏ. Người phục vụ bưng ra một đĩa mì xốt cà chua thơm nức, bên
trên là những khúc lòng bê non béo ngậy. Bạn cắn một miếng, thứ bột rề rề bên
trong lòng tuôn ra mịn màng, ngậy béo như phô mai thượng hạng. Bạn tấm tắc khen
đầu bếp Ý đỉnh cao. Nhưng thực tế phũ phàng... Đó chính là phần bột cỏ đang
tiêu hóa dở trong ruột con bê chưa cai sữa! Vâng, người Ý gọi đó là “tinh túy ẩm
thực”, còn chúng ta gọi đó là sự đồng điệu món khoái khẩu xuyên biên giới!
Nếu chưa hết tò mò, bạn bay tiếp sang Pháp – cái nôi của ẩm thực Michelin.
Ở đây có món xúc xích Andouillette “khét tiếng”. Người Pháp làm sạch vỏ bên
ngoài nhưng cố tình giữ lại cái mùi “nồng nàn” nguyên bản của lòng già băm
nhuyễn bên trong. Mùi của nó “đậm đà” đến mức người lần đầu ngửi nó chỉ muốn...
ọe ngay lập tức, nhưng dân sành ăn nước Pháp lại mê mẩn và lập hẳn một hiệp hội
để phong tặng cho những cây xúc xích thủ công ngon nhất chứng nhận hạng 5A
(AAAAA) danh giá. Đúng là: “Thơm tho là
việc của hoa hồng, nồng nàn vị “thúi” mới là dồi Tây”.
Nếu bạn “khám phá” thế chưa đủ “đô”, xin mời đáp xuống các bộ tộc ở
Ethiopia (châu Phi) để húp thử bát súp lòng băm Dulet. Đầu bếp ở đây sẽ nhìn
bạn trìu mến và chủ động rót thêm món dịch tiêu hóa nồng đượm vào nồi súp để
tạo vị đắng giải rượu. Hoặc ghé Kenya làm một khúc dồi nướng Mtura bên lề
đường, vừa ăn vừa nín thở vì mùi “hương nồng nàn” quá mức “chân thực” của động
vật ăn cỏ.
Điểm tiếp
của hành trình là Argentina - đất nước của những chàng Cao bồi Nam Mỹ sáu múi
và những bữa tiệc bò nướng Asado hoành tráng. Các bậc thầy nướng thịt ở đây có
thể cầm dao dọa nhau chỉ để tranh luận việc: “Rửa sạch ruột non trước khi nướng
là một tội ác” (đấy... đừng rửa nhé!).
Với họ, món Chinchulines (ruột non bò nướng) ngon nhất là phải giữ nguyên lớp
cứt non bên trong, nướng xèo xèo cho lớp vỏ giòn rụm, bên trong cô đặc lại
thành thứ xốt đắng nhẹ. Vắt thêm miếng chanh, làm hớp rượu vang, để chứng tỏ là
quý ông lịch lãm!
Thế mới thấy, thế giới này tuy rộng lớn nhưng hóa ra các tâm hồn ăn uống
lại có chung một “tần số” lạ kì. Đừng tưởng chỉ có mấy ông dân nhậu Việt Nam
mới khoái món ruột non này, người Tây người Ta khắp năm châu bốn bể đều đang hò
dzô quanh cái thứ dịch vị đăng đắng ấy cả.
Vậy nên, lần tới nếu có dịp đối mặt với một bát vếch bò Tây Nguyên, hãy
dũng cảm lên bạn nhé! Nhắm mắt, đưa chân, húp một thìa. Biết đâu sau cái vị
đắng ban đầu, bạn lại nhận ra mình mang dòng máu sành ăn đẳng cấp quốc tế thì
sao?
Còn nếu chưa có cơ hội lên phố núi Đắk Lắk, xin mời bạn “qua miền Tây Bắc”
để thưởng thức món Nậm pịa - món ăn truyền thống của dân tộc Thái ở nước ta.
Đây cũng là một món ăn cực kì dị, thử thách lòng can đảm của thực khách bởi
nguyên liệu làm ra nó không thể thiếu phần dịch phân non đặc trưng của loài
động vật ăn cỏ. Nhân loại ngàn năm nay đã chung một hội “khoái khẩu ruột non”,
vậy thì bạn còn ngại ngần gì mà không thử? He he he...!
HXH
Sưu tầm & tổng hợp
